TÜBA tarafından Uşak Üniversitesi ev sahipliğinde düzenlenen çalıştayda yeşil dönüşümün ekonomik ve teknolojik boyutları ele alındı. Türkiye’nin 2053 net sıfır emisyon hedefi ve karbon ekonomisi tartışıldı.
Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) tarafından Uşak Üniversitesi ev sahipliğinde düzenlenen “Yeşil Mutabakat Sürecinde Karbon Ekonomisi ve Sürdürülebilir Enerji Politikaları Çalıştayı”nda, yeşil dönüşümün ekonomik boyutları, karbon düzenlemeleri, enerji politikaları ve Türkiye’nin 2053 net sıfır emisyon hedefi bilimsel bir perspektifle ele alındı. Çalıştayda, yeşil dönüşümün bilimsel verilerle desteklenmesi, araştırma sonuçlarının teknolojiye ve ekonomik değere dönüştürülmesi ve üniversite, kamu, sanayi iş birliğinin güçlendirilmesinin önemi vurgulandı.
Uşak Üniversitesi Recep Tayyip Erdoğan Kongre ve Kültür Merkezi’nde gerçekleştirilen çalıştaya, farklı üniversitelerden akademisyenler, kamu kurumlarının temsilcileri ve uzmanlar katıldı. Açılış konuşmalarını Uşak Valisi Serdar Kartal, TÜBA Konsey ve Asli Üyesi Prof. Dr. İsmail Koyuncu (TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker adına), Uşak Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Demir ve TÜBA Çevre, Biyoçeşitlilik ve İklim Değişikliği Çalışma Grubu Yürütücüsü Prof. Dr. Mehmet Emin Aydın yaptı.
Uşak Valisi Dr. Serdar Kartal, küresel bir dönüşüm sürecinden geçildiğini belirterek, iklim değişikliği, enerji arz güvenliği ve doğal kaynakların sürdürülebilir kullanımının ülkelerin ekonomik bağımsızlığını ve küresel rekabet kabiliyetini etkileyen stratejik meseleler haline geldiğini ifade etti. Kartal, Türkiye’nin 2053 Net Sıfır Emisyon Hedefi ve Yeşil Kalkınma Devrimi vizyonuyla kapsamlı bir dönüşüm sürecini sürdürdüğünü vurguladı. Uşak’ın tekstil, deri, seramik ve gıda gibi sektörlerdeki güçlü sanayi kültürü ve geri dönüşümdeki öncü konumuyla bu hedeflere önemli katkılar sunabileceğini belirtti. Kartal, ilde yılda yaklaşık 1 milyon ton atığın ekonomiye kazandırıldığını ve Türkiye’deki rejenere iplik üretiminin yaklaşık yüzde 70’inin Uşak’ta gerçekleştirildiğini kaydetti. Ayrıca, Banaz Tarıma Dayalı İhtisas Organize Sanayi Bölgesi ile jeotermal kaynakların modern seracılıkla buluşturulacağını ekledi.
TÜBA Asli Üyesi Prof. Dr. İsmail Koyuncu, yeşil dönüşümün sadece emisyon azaltımıyla sınırlı olmadığını; sanayi, ticaret, enerji, tarım, finansman ve teknolojiyi kapsayan kapsamlı bir değişim süreci olduğunu söyledi. Bu dönüşümün, Türkiye’nin gelecekte nasıl üreteceği, küresel ölçekte nasıl rekabet edeceği ve bilimsel bilgisini ekonomik değere nasıl dönüştüreceği konularını merkezine aldığını belirtti. Koyuncu, iklim hedeflerine ulaşmak için bilimsel bilgi, teknolojik kapasite, nitelikli insan kaynağı ve güçlü kurumsal yapılara ihtiyaç duyulduğunu vurguladı. Yenilenebilir enerji, enerji depolama, yeşil hidrojen ve karbon yakalama gibi alanların bilim ve mühendisliğin katkı sunacağı başlıca konular arasında yer aldığını ifade etti. Avrupa Birliği ile ekonomik ilişkiler ve küresel tedarik zincirlerindeki konum nedeniyle düşük karbonlu üretimin Türkiye için stratejik önem taşıdığına dikkat çeken Koyuncu, Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’nı (SKDM) bir fırsata dönüştürmek için üretim süreçlerinin modernizasyonu, enerji verimliliğinin artırılması ve kritik teknolojilerin geliştirilmesi gerektiğini belirtti.
Uşak Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Demir, hayatın her alanını etkileyen bu değişimin merkezinde bilim, sürdürülebilirlik ve dönüşüm kavramlarının bulunduğunu söyledi. Demir, yeşil dönüşümün, üretim kapasitesini geliştirmeyi, ihracatı artırmayı ve enerji alanındaki dışa bağımlılığı azaltmayı hedefleyen Türkiye için önemli bir fırsat olduğunu belirtti. Bu fırsatı değerlendirmek için bilimsel bilgiye, nitelikli insan kaynağına, teknoloji geliştirme kapasitesine ve üniversite-sanayi iş birliğine yatırım yapılması gerektiğini vurguladı. Üniversiteler olarak, karbon ayak izini azaltmaya yönelik araştırmalar yürütmek, enerji verimliliğini geliştiren teknolojiler üretmek ve sürdürülebilir üretim modellerinin yaygınlaşmasına katkı sağlamakla yükümlü olduklarını ifade etti.
TÜBA Çevre, Biyoçeşitlilik ve İklim Değişikliği Çalışma Grubu Yürütücüsü Prof. Dr. Mehmet Emin Aydın, karbon ekonomisinin küresel üretim ve ticaret sisteminde giderek belirleyici hale geldiğini vurguladı. Aydın, karbonun üretim maliyetlerini, finansmana erişimi, ihracat kapasitesini ve ülkelerin rekabet gücünü etkileyen önemli bir ekonomik parametreye dönüştüğünü belirtti. Avrupa Yeşil Mutabakatı ve SKDM’nin küresel ticaret kurallarını yeniden şekillendirdiğini kaydeden Aydın, demir-çelik, çimento, kimya, tekstil gibi sektörlerde karbon ayak izinin azaltılmasının uluslararası pazarlarda kalıcı olmak açısından önem taşıdığını vurguladı. Türkiye’nin 2053 net sıfır emisyon hedefinin kalkınma ve refah hedefleriyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirten Aydın, yerli yeşil dönüşümün finansmanına katkı sağlayabilecek bir Emisyon Ticaret Sistemi ve Yeşil Taksonomi oluşturulmasının önemine işaret etti. Döngüsel ekonominin kaynak verimliliği ve sürdürülebilir üretim açısından taşıdığı öneme değinen Aydın, Uşak’ın tekstil atıklarının geri dönüştürülmesindeki sanayi birikimiyle önemli bir uygulama örneği sunduğunu belirtti.
Çalıştayın iki gün süren oturumlarında düşük karbonlu ekonomiye geçişin büyüme, istihdam ve rekabet gücü üzerindeki etkileri; döngüsel ekonomi modeli, kaynak verimliliği ve Türkiye’nin Yeşil Mutabakat Eylem Planı’nın uygulanma durumu ele alındı. SKDM’nin Türkiye’nin dış ticaretine ve özellikle enerji yoğun sektörlere etkileri ile ulusal karbon fiyatlandırma stratejileri de akademisyenler tarafından değerlendirildi. Sürdürülebilir enerji dönüşümüne ayrılan oturumlarda enerji depolama teknolojileri, akıllı şebekeler, dağıtık enerji kaynakları ve Türkiye’nin denizüstü rüzgâr enerjisi potansiyeli üzerinde duruldu. Yeşil hidrojen ekonomisi, nükleer enerji, endüstriyel karbonsuzlaşma, temiz teknoloji inovasyonu ve yapı sektörünün yeşil dönüşümü de programın öne çıkan başlıkları arasında yer aldı. Çalıştayın son bölümünde yeşil taksonomi, sürdürülebilir yatırım, iklim finansmanı, çevresel ve sosyal yönetişim raporlaması ile yapay zekânın enerji ve sürdürülebilir kalkınma boyutları tartışıldı. Türkiye’nin 2053 net sıfır yol haritasına ilişkin sektörel emisyon azaltım senaryoları ve politika seçenekleri de değerlendirildi.
Yorum Yap